Mijn 10 Take-aways uit de Digital Doctor

Heb je de Digital Doctor van Robert Wachter al gelezen?

Ja? Ben benieuwd wat jouw 10 tips of take-aways waren.
Hier zijn mijn 10 take-aways na het lezen van dit boek.cover_book_digital_doctor

Waar gaat het boek over?

De ondertitel van dit boek is ‘Hope, hype, and harm at the dawn of medicine’s computer age’. Vrij vertaald is dat Hoop, hype en schade bij de start van de computer eeuw in de zorg. En dit boek gaat over het pad dat de zorg afgelegd heeft en nog steeds aflegt op weg naar digitaliseren en het introduceren van allerlei nieuwe technologie. De verwachtingen, hoop en problemen die dat met zich meebrengt.

In vergelijking met wat we thuis doen bijvoorbeeld op onze smartphones, met apps of met online kopen en verkopen, loopt de zorg nog steeds een beetje achter.
Voor wie is het interessant?

Wachter is arts en dat zie je duidelijk terug in het boek. Hij refereert met enige regelmaat aan hoe het vroeger was. Maar het is allerminst alleen voor artsen. Sterker nog, ik denk dat iedereen die iets te maken heeft met een EPD, HIS, of ECD of andere zorgtechnologie in welke zorgcontext dan ook, dit prima kan lezen.
Moet ik het boek nog lezen?

Eh, nu ja, dat mag natuurlijk altijd. Maar mijn doel met dit artikel is om de 10 meest belangrijke punten uit dit boek met je te delen. Het is overigens prima leesbaar, als je geen problemen hebt met engels lezen.

Waarom dit boek?

Voor mij is het een mooie samenvatting van de uitdagingen waar we voor staan en geeft het een idee van wat ons nog te wachten staat.

MIJN 10 TAKE-AWAYS

De volgorde van deze punten is willekeurig en niet perse zo in het boek gevonden.

#1 Er is een wereld te winnen als het gaat om patiëntveiligheid

In het boek wordt uitgebreid uitgelegd hoe het toch kon dat een patiënt, een jongen van 16 jaar, in het ziekenhuis een veel te hoge dosis van een geneesmiddel kreeg en ook nog innam. Alle technologie was aanwezig om te voorkomen dat dit zou gebeuren en alle stappen hadden in zichzelf een controlestap.

Maar toch gebeurde het. In het heel kort ging het zo:

Medicatie die voorgeschreven werd, was niet in die vorm beschikbaar in de ziekenhuisapotheek, de apotheker vroeg de arts om het voorschrift aan te passen.

Het aantal werd gecorrigeerd, waarbij de settings op default sprongen: niet dosering per stuk, maar per kg lichaamsgewicht.
Alert fatigue en onduidelijke alerting zorgde ervoor dat de arts het niet zag.
De apotheker accordeerde op basis van het gecorrigeerde aantal.
De robot deed exact wat was voorgeschreven.
De verpleegkundige viel in en stond normaal op een IC unit waar ruggespraak heel gebruikelijk en gemakkelijk was. Op deze afdeling niet, ze voelde zich niet zeker genoeg om de arts te checken.
De patiënt wist dat hij veel medicatie moest slikken, dus het zou wel goed zijn.

#2 Dossiervoering gaat al lang niet meer alleen om het vastleggen van het beloop van de ziekte van de patiënt.

Andere doelen zijn financieel en medico-legaal van aard, maar ook registreren om aan te tonen dat kwaliteit geleverd wordt. Het maakt dat de registraties anders worden. Immers, een document specifiek voor de zorg zal andere gegevens en intonatie bevatten dan wanneer verzekeraars en kwaliteitsgremia ‘meekijken’ en invloed uitoefenen op wat ‘goede’ data is.

#3 De zorg draait om de data van de patiënt, niet de patiënt zelf

Artsen spenderen meer tijd aan de data van de patiënt dan aan de patiënt zelf. Dit is inmiddels ook wetenschappelijk bewezen. Het is afhankelijk van het specialisme, maar verhoudingsgewijs krijgt het dossier 4 keer meer ‘tijd’ dan de patiënt. Patiënten voelen zich daardoor nog wel eens genegeerd.

#4 Digitaal werken introduceert nieuwe issues rondom patiëntveiligheid en efficiëntie

Vertrouwen op systemen is een gevaar dat is duidelijk uit punt #1. Hoog boven aan de lijst van onvoorziene gevolgen van digitaal werken staat kopieren/plakken gedrag. Notities worden hierdoor onleesbaar en data ‘overleeft’ heel lang, terwijl het niet meer actueel is. Een voorbeeld van een patiënt die een normale bloeddruk had in zijn linkervoet tot weken na de amputatie. Vooringevulde velden of default waardes worden niet altijd bevestigd of veranderd in de juiste waardes. Reminders van nieuwe uitslagen worden niet altijd bij de aanvrager bezorgd, maar bij zijn of haar supervisor. Dat is dus enorm veel data voor die supervisor die meerdere assistenten superviseert waar hij niets mee kan. En dan het verdwijnen van de dialoog tussen zorgprofessionals. Orders, vragen, notities, alles is digitaal en zodra het opgeslagen is, is het aan de ander om het ‘op te pakken’.

#5 Blik vooruit: Ziekenhuizen zijn alleen nodig voor ernstig zieken en operaties

Hij schets een toekomstbeeld, waarin het aantal ziekenhuizen sterk afneemt. Maar de ziekenhuizen die er zijn, daarin zal enorm veel technologie beschikbaar zijn om de beste zorg te bieden aan ernstig zieken en bij operaties. En in de VS, zullen een paar grote ketens overblijven. De zorg zal dichter bij huis aangeboden worden, soms vanuit thuis en soms vanuit een lokaal of regionaal centrum. Robots spelen een belangrijke rol in de zorg en patiënten krijgen op maat informatie. Sowieso wordt de zorg en behandeling (nog) veel meer op maat voor de individuele patiënt. Optimale parameters voor de patiënt worden vanuit data bepaald en worden het referentiepunt, denk aan de optimale bloeddruk of gewicht voor een individu en niet een standaard die voor iedereen geldt.

De ICT ondersteuning van de zorgprofessional gaat veel verder dan we ons nu kunnen voorstellen. Het zorgteam zal zich op de patiënt concentreren, terwijl het dossier samengesteld wordt op basis van wat er gebeurt met en rondom de patiënt. Spraakopnames, patiënten die zelf data invoeren en gebruik van sensoren die data automatisch inlezen passen natuurlijk in het proces van data entry en verzameling.

Chronisch zieken of mensen met veel co-morbiditieit worden vanuit thuis gemonitord. Niet alleen met zorg op afstand, telemedicine, maar ook daar allerlei devices en tools die ze nu ook al gebruiken.

#6 Het tempo waarin de zorg voordelen gaat behalen van de nieuwste technologie hangt niet af van de technologie

Zoals zo vaak is niet de techniek de beperkende factor. Dat zullen mensen zijn. Mensen die de techniek niet kunnen bijbenen, de potentie ervan niet zien of gewoon bang zijn voor wat komen gaat. Wachter refereert in zijn boek naar een geciteerde tekst uit de London Times uit 1834 over de stethoscoop. Ik ben een stapje verder gegaan. Ik heb de herkomst van het citaat gevonden. Het komt uit het voorwoord van de vertaler van het boek van de uitvinder van de stethoscoop, M. Laennec. Deze vertaling naar het Engels, uit het Frans, is in 1821 uitgekomen en een gedigitaliseerde variant is integraal beschikbaar op deze site.

Het komt erop neer dat de toegevoegde waarde van de nieuwe technologie – de stethoscoop – erkend werd, maar tegelijkertijd poneerde de vertaler twijfels over frequente toepassing ervan.

#7 Artsen zijn niet happy

De referentie naar een onderzoek van de RAND groep naar de tevredenheid van artsen met hun werk. Het EPD systeem kwam naar voren als een van de grootste factoren die hierop een negatieve invloed hadden. het ging niet om artsen die niets van technologie moesten hebben of aan het end van hun carrière waren, maar om betrokken, hardwerkende artsen die zich belemmerd voelden door het IT systeem en alle regels die erbij horen.

#8 Er is heel veel data beschikbaar, maar niet geïntegreerd

Het lijkt tegenstrijdig, data van patiënten is verspreid over heel veel systemen en in heel veel verschillende tijdslots. Maar dat hebben we met grote EPD systemen toch goed geregeld? Kijk eens buiten de grenzen van het ziekenhuisproces. Op social media, in de eerste lijn, in persoonlijke dossiers, data die met wearables en apps verzameld wordt door patiënten zelf. Dat is heel erg veel data, maar bij lange na niet geïntegreerd beschikbaar. En zeker niet beschikbaar in onze EPD systemen of binnen het bereik of bewustzijn van onze zorgprofessionals.

#9 Artificial intelligence heeft de toekomst

Noodgedwongen bijna, in aansluiting met het vorige punt, hebben we meer nodig dan alleen systemen die info vastleggen. Hier komt de titel van het boek om de hoek kijken;-)
De eerste medische AI systemen richtten zich op het ‘naspelen’ van het denken en analyseren van artsen om zo het systeem de juiste diagnoses te stellen. Dit viel niet mee en dat blijkt uit het zeer beperkte en vaak specifieke gebruik van dit type systeem. Maar ook het feit dat allerlei data los ingevoerd moest worden, droeg niet bij aan het succes van deze pre-EPD beslissingsondersteuningsystemen.

Inmiddels worden alle data van patiënten digitaal vastgelegd. Niet alleen dat, er wordt ook heel veel meer data vastgelegd dan enkele decennia terug. Wachter bespreekt 2 systemen in zijn boek, Watson en Isabel.
Beide systemen zijn bedoeld om artsen te ondersteunen, niet om ze te vervangen. In beide systemen wordt gebruik gemaakt van NLP (natural language processing). Beide systemen maken gebruik van experts om het systeem te trainen en in te regelen.

Watson (het systeem van IBM) richt zich nu op het ondersteunen van artsen door heel veel expert-kennis beschikbaar te stellen aan artsen, om zo de arts te ondersteunen bij het kiezen van de beste therapie voor een specifieke patiënt.

Isabel geeft op basis van EPD data diagnose suggesties of op basis van enkel belangrijke symptomen die een arts zelf selecteert. Het resultaat is dat in respectievelijk 74% en 96% van de gevallen een correcte diagnose gegeven wordt (klik hier voor een artikel uit de Journal of General Internal Medicine uit 2008).

Deze systemen doen wat ze zeggen, ze ondersteunen artsen.

#10 De patiënt neemt het roer over

Data in dossiers zijn nog steeds niet erg toegankelijk voor patiënten. Wachter beschrijft een initiatief Open Notes waarin patiënten online toegang hebben tot hun eigen dossier. Dit startte als project in 2010, maar is inmiddels op heel veel plekken in de VS beschikbaar. Resultaten zijn, zoals Wachter zegt, positief.
Artsen zijn iets anders gaan schrijven en sommigen waren bang voor de consequenties. Achteraf onnodig zo bleek.
Het aantal patiënten dat hun data inziet is heel hoog, veel hoger dan verwacht. Effecten waren heel positief; onder meer waren patiënten beter voorbereid in volgende bezoeken, waren meer therapietrouw en ervoeren een betere relatie met hun arts. (klik hier voor een BMJ evaluatie artikel uit 2016).

Patiëntportalen zouden een extra dimensie moeten toevoegen aan zoiets als OpenNotes. Ze zouden niet alleen inzage in data, maar ook andere functionaliteit zoals elektronisch communiceren met artsen of het maken of verplaatsen van afspraken.
Aan de andere kant vormen patiënten communities online om elkaar te ondersteunen en van elkaars ervaringen te leren. Al met al betekent dit dat patiënten niet alleen mondiger worden, maar ze raken ook steeds meer in control over hun ziekteproces door dit soort ontwikkelingen.

Heel veel in dit boek draait om technologie, niet alleen het EPD maar nog veel meer. Maar wat steeds doorklinkt is zorg om de patiënt, de zorgprofessional en de gezondheidszorg die tegenwoordig worstelen met regelgeving, registratiedruk en technologie die net niet doet wat je zou willen. Dat maakt het – voor mij in elk geval – een erg interessant boek.

Dit zijn natuurlijk mijn 10 take-aways uit dit boek, misschien heb je zelf andere punten.
Wil je die delen? Dat zou ik echt heel leuk vinden. Gebruik de comments of stuur me een email.

Stukje lezen? Een deel van hoofdstuk 1 kan je via de site van de NY times gratis lezen.

Over Happy gebruikers schreef ik eerder dit blog.

Boekenlegger op de permalink.

Reacties gesloten.